Falownik może wyłączać się w słoneczne dni, gdy napięcie w miejscu przyłączenia instalacji jest zbyt wysokie, ale przyczyna może też leżeć w samej instalacji lub urządzeniu. Warto zanotować komunikat i godziny przerw w pracy, a następnie przekazać je instalatorowi. Jeżeli pomiary wskazują na problem z parametrami sieci, sprawę należy zgłosić operatorowi systemu dystrybucyjnego. Nie wolno samodzielnie zmieniać nastaw zabezpieczeń ani otwierać obudowy falownika.
Dlaczego duża produkcja energii może powodować przerwy?
Falownik przekształca energię wytworzoną przez moduły fotowoltaiczne na energię o parametrach odpowiednich dla instalacji domowej i sieci. Kontroluje też warunki pracy. Gdy wykryje parametry poza dopuszczalnym zakresem, może przerwać oddawanie energii. Jest to działanie ochronne, a nie powód do usunięcia lub obejścia zabezpieczenia.
W słonecznych godzinach wiele pobliskich mikroinstalacji może jednocześnie produkować dużo energii, podczas gdy odbiorcy zużywają jej stosunkowo mało. W takich warunkach napięcie w sieci może wzrosnąć. Urząd Regulacji Energetyki wskazuje, że przy dużej liczbie źródeł przyłączonych do nieprzystosowanej sieci niskiego napięcia może dochodzić do niestabilnej pracy falowników.
Nie oznacza to jednak, że każde wyłączenie w południe wynika z problemu po stronie operatora. Napięcie widziane przez falownik zależy również od elementów instalacji między nim a miejscem przyłączenia. Znaczenie mogą mieć także przegrzewanie urządzenia, jego usterka lub inny komunikat diagnostyczny. Przyczynę trzeba ustalić na podstawie danych i pomiarów.
Jakie informacje zebrać przed zgłoszeniem?
Użytkownik może odczytać informacje dostępne na ekranie albo w aplikacji producenta, bez zdejmowania osłon i dotykania przewodów. Przydatne będą:
- data, godzina oraz przybliżony czas trwania każdej przerwy;
- dokładna treść komunikatu lub kod błędu i nazwa urządzenia;
- wykres produkcji oraz zapis napięcia, jeśli aplikacja je udostępnia;
- informacja, czy przerwy pojawiają się głównie przy dużym nasłonecznieniu, czy również w innych warunkach;
- obserwacja, czy w tym samym czasie w budynku występowały inne objawy, na przykład zmiany jasności lamp.
Zrzut ekranu z godziną i wykresem bywa użyteczny, ale sam odczyt aplikacji nie rozstrzyga, w którym miejscu powstaje problem. Jeśli obserwujesz również przygasanie lub rozjaśnianie światła, przekaż tę informację elektrykowi. Nie musi ono mieć tej samej przyczyny co przerwy w pracy fotowoltaiki.
Co może sprawdzić instalator lub elektryk?
Specjalista powinien poznać historię komunikatów i warunki, w których pojawia się problem. Może ocenić konfigurację urządzenia, sposób jego podłączenia oraz stan instalacji. Odpowiednio wykonane pomiary w różnych punktach i w czasie występowania objawu pomagają ustalić, jaki udział we wzroście napięcia ma instalacja odbiorcy, a jaki warunki w sieci.
Warto zapytać wykonawcę, czy falownik ma zapewnione warunki chłodzenia wymagane przez producenta. Nie należy samodzielnie demontować osłon ani czyścić wnętrza urządzenia. Również ingerencję w przewody, zabezpieczenia i rozdzielnicę trzeba pozostawić osobie o odpowiednich kwalifikacjach.
Przy okazji można porównać dokumentację z rzeczywistym układem instalacji i ustalić, czy wcześniejsze zmiany w budynku zostały w niej odnotowane. Pomocne może być przygotowanie protokołów wcześniejszych badań. Więcej o tym, jak zlecić kontrolę i czytać dokumentację, opisano w poradniku o przeglądzie instalacji elektrycznej.
Kiedy zgłosić problem operatorowi sieci?
Jeżeli zebrane dane lub ocena specjalisty wskazują na możliwy problem z napięciem sieci, skontaktuj się ze swoim operatorem systemu dystrybucyjnego. Dane operatora i numer punktu poboru energii można znaleźć w dokumentach dotyczących dostaw energii. W zgłoszeniu opisz powtarzalność zdarzeń i dołącz dostępne wykresy, komunikaty oraz wyniki pomiarów.
Poproś o informację, w jaki sposób operator zweryfikuje parametry i jakich danych potrzebuje. Warto zachować numer zgłoszenia oraz odpowiedź. Sam fakt występowania wysokiego odczytu na falowniku nie przesądza jeszcze o miejscu przyczyny; ocena może wymagać pomiarów zarówno po stronie sieci, jak i instalacji w budynku.
Wymiana licznika na urządzenie zdalnego odczytu i diagnostyka problemów z napięciem to odrębne zagadnienia. Jeśli operator planuje wymianę, przydatne mogą być informacje o tym, co mierzy licznik zdalnego odczytu i jak przygotować dostęp do niego.
Jakie rozwiązania można omówić ze specjalistą?
Dobór rozwiązania zależy od wyniku diagnostyki. Jeżeli problem dotyczy instalacji w budynku, specjalista może wskazać potrzebę usunięcia wad albo zmian w sposobie przyłączenia falownika. Jeżeli przyczyna leży w warunkach pracy sieci, potrzebne może być działanie operatora. Nie ma jednej zmiany, która usuwa przyczynę w każdym domu.
Jedną z możliwości jest zwiększenie zużycia własnej energii w godzinach produkcji, na przykład przez zaplanowanie pracy urządzeń na porę słoneczną. Może to zmniejszyć ilość energii oddawanej w danej chwili do sieci, ale nie gwarantuje rozwiązania problemu z napięciem. Urządzenia należy użytkować zgodnie z ich instrukcjami, bez przeciążania obwodów.
Instalator może również ocenić dostępne w danym modelu funkcje regulacji pracy falownika oraz zasadność magazynu energii. Ich przydatność zależy od konfiguracji i warunków w miejscu przyłączenia. Ustawienia mają być zgodne z wymaganiami urządzenia i operatora. Podnoszenie progów zabezpieczeń na własną rękę nie jest właściwym sposobem przywracania produkcji.
Ochrona instalacji obejmuje różne zagrożenia. Wyłączenia związane z napięciem sieci nie są tym samym co krótkotrwałe przepięcia, przed którymi stosuje się odpowiednio dobrane urządzenia. Zagadnienie to wyjaśnia poradnik o ogranicznikach przepięć i listwach ochronnych.
Najczęstsze pytania
Czy chwilowy brak produkcji zawsze oznacza awarię falownika?
Nie. Przerwa może wynikać z reakcji zabezpieczeń na warunki pracy, ale może również sygnalizować usterkę. Znaczenie mają komunikat, czas występowania oraz wyniki kontroli. Powtarzające się wyłączenia warto zgłosić nawet wtedy, gdy urządzenie później samoczynnie wraca do pracy.
Czy mogę zresetować falownik, aby wznowić produkcję?
Nie traktuj wielokrotnego resetowania jako sposobu naprawy. Spisz komunikat i skontaktuj się z instalatorem lub serwisem producenta. Jeżeli instrukcja przewiduje czynność dostępną dla użytkownika, postępuj wyłącznie w jej zakresie; nie otwieraj urządzenia ani nie ingeruj w zabezpieczenia.
Czy po wyłączeniu falownika przewody od paneli są bez napięcia?
Nie należy tego zakładać. Oświetlone moduły mogą wytwarzać napięcie także po wyłączeniu falownika. Kontrolę przewodów i elementów instalacji trzeba powierzyć specjaliście.
Co zrobić, gdy pojawi się dym lub zapach spalenizny?
Oddal się od zagrożonego miejsca i nie dotykaj urządzeń ani przewodów. W razie pożaru lub bezpośredniego zagrożenia zadzwoń pod numer 112 i poinformuj służby o instalacji fotowoltaicznej. Nie podejmuj ryzykownych prób jej rozłączania.
